Somali Konferansı’nın sonuç bildirisi
BM İstanbul Somali Konferansı”, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, BM Genel Sekreteri Ban Ki-mun ve Somali Devlet Başkanı Şeyh Şerif Ahmed’in ortak basın toplantısıyla sona erdi.
Davutoğlu, İstanbul’da tarihi bir insiyatife ve konferansa şahitlik edildiğini kaydederek, “Dost ve kardeş Somali halkı ve Somali’ye duyduğumuz saygıyı, Somali’nin geleceğiyle ilgili niyetlerimizi ortaya koyan, Somali’nin istikrarı ve barışı için katkılarımızı ifade eden konferansın sonuna geldik” diye konuştu.
İstanbul’dan Somali halkına, Afrika’ya ve uluslararası topluma güçlü bir mesaj iletildiğini söyleyen Davutoğlu, Türkiye, BM ve Somali’nin ortak çabalarıyla bu güçlü mesajı dünya kamuoyuna iletmek istediklerini ve İstanbul Deklarasyonu ile toplantıyı noktaladıklarını belirtti.
Davutoğlu, mesajın içindeki temel unsurlardan ilkinin kardeş ve dost Somali’nin geleceğiyle ilgili olduğunu belirterek, bugün bir masa etrafında buluşan bütün devletlerin Somali’nin geleceğiyle ilgili ortak bir iradeyi sergilediklerini söyledi.
Davutoğlu, “Biz Somali’nin müreffeh ve barış içinde bir ülke olarak yükselmesini istiyoruz. Somali’deki siyasi reform sürecinin geçici hükümet önderliğinde bir an önce en kapsamlı ulusal uzlaşıyla yürütülmesinin gerekli olduğunu düşünüyoruz. Somali’nin güvenliğinin temin edilmesinin, Somali’deki çocuk ve kadınların, masum insanların her gün güvenlik endişesiyle yaşamamasını temin etmek için güvenlik konusundaki desteği Somali’ye ifade ediyoruz” diye konuştu.
Konferansta, Somali’nin ekonomik kalkınması için güçlü desteğin ifade edildiğini belirten Davutoğlu, Somali’de işleyen bir ekonominin olması gerektiğini, çünkü işleyen bir ekonominin olmadığı yerde güvenliğin temin edilemeyeceğini kaydetti.
Davutoğlu, gerek siyasi reform süreci, gerek güvenlik alanında atılacak adımlar, gerekse ekonomik yapılanma konusunda Somali’ye güçlü mesajlar verildiğini belirtti.
Uluslararası toplumun, katılımcı ülkelerin ve Türkiye’nin Somali’nin yanında olduğunu söyleyen Davutoğlu, deklarasyonda verilen ikinci mesajın bölgesel sahiplenmeyle ilgili olduğunu kaydetti.
Davutoğlu, “Bu bölgenin istikrarsızlık alanı olmaktan çıkmasını istiyoruz. Bu bölgenin refahın, ekonomik kalkınmanın, güvenliğin yerleştiği bir bölge olsun istiyoruz. Bölge ülkelerine Somali’ye destek verme çağrısında bulunduk ve onlar de desteklerini ifade ettiler” diye konuştu.
Üçüncü olarak uluslararası topluma çağrı yapıldığını belirten Davutoğlu, uluslararası toplumun Somali’deki insanların acılarını ve sıkıntıları paylaşmaları gerektiği belirtti.
Somali’ye, Afrika’ya ve dünyaya Somali halkıyla dayanışma mesajını iletmek için toplanıldığını belirten Davutoğlu, bütün bu hedefleri gerçekleştirmek için bir eylem planına dönük olarak deklarasyonun yayınlandığını söyledi.
Davutoğlu, “Ümit ederiz İstanbul deklarasyonu kağıt üzerinde kalmaz. Hepimiz takipçisi olacağız. Hepimiz her zaman Somali’deki kardeşlerimizin yanında olmaya devam edeceğiz. Onların acılarına kayıtsız kalmayacağız. Onların dertlerini kendi derdimiz olarak bilip, gerek Somali’nin gerek Doğu Afrika’nın gerekse Afrika’nın önümüzdeki dönemlerde yükselen bir yıldız haline dönüşmesi için çabalarımızı sürdüreceğiz” dedi.
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Ban Ki-Mun, BM ve uluslararası toplumun risklere rağmen Somali’nin tek başına mücadelesine seyirci kalmayacağını belirterek, ”Bazı sorunlara hemen el atmazsak, yani karadaki korsanlığa el atmazsak denizlerdekine de mani olamayız” dedi.
”BM İstanbul Somali Konferansı”, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, BM Genel Sekreteri Ban Ki-Mun ve Somali Cumhurbaşkanı Şeyh Şerif Ahmed’in ortak basın toplantısıyla sona erdi.
Toplantıda konuşan Ban Ki-Mun, Türkiye Hükümetine ve Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’na, bu toplantıya ev sahipliği yaptıkları için teşekkür etti.
Ban Ki-Mun, konferansla ilgili İstanbul deklarasyonunun, çalışmalarını özetlediğini belirterek, bazı net konuları ortaya koyan deklarasyonun milyonlarca Somaliliyi ilgilendirdiğini söyledi.
Gün boyu pek çok lider ve bakanla görüşme fırsatı bulduğunu ifade eden Ban Ki-Mun, şöyle devam etti:
”Bu tartışmalar ve görüşmelerden sonra bir aciliyet ortaya çıktı. İki mesajımız net ve tutarlı. Bir, risklere rağmen Birleşmiş Milletler ve uluslararası toplum Somali’nin tek başına mücadelesine seyirci kalmayacaktır. İkinci olarak, bazı sorunlara hemen el atmazsak, yani karadaki korsanlığa el atmazsak, denizlerdekine de mani olamayız. Somali’de şiddet ve ümitsizliğin sona ermesini ve gelecek için refah ve barış içinde yaşamalarını, bölgeye de bu konuları yaymalarını amaçlayacağız. Denizdeki korsanlık konusuna gelince, karadaki isyancıların çalışmaları, faaliyetleri geçici federal hükümete zorluk çıkarmıştır. Geçmişte Somali’yi ilgilendiren pek çok karar alınmıştır. Biz bunlarla birlikte çalışmaktayız, deklarasyonda bunlara tekrar yer verdik. Şimdi gayretlerimizi iki katına çıkararak, geçici federal hükümet ile uluslararası toplumun bu konuları birlikte aşmaları konusunda mutabakat var. Cibuti Barış Süreci ve geçici hükümetin çalışmaları rayında gitsin.”
Geçici federal hükümetin çalışmalarını takdirle karşıladıklarını dile getiren Ban Ki-Mun, ”Politik ve güvenlik sorunları yaşadıklarını biliyoruz. Somali güvenlik kuvvetlerini eğitmeye devam etmeliyiz. Bu eğitimden sonra onlara aylık ödeyebilmeliyiz. Şimdi daha güçlü bir Somali yaratmak için bir ön ödeme düşünmek zorundayız. AMISOM’u da takdirle karşılıyoruz” diye konuştu.
Ban Ki-Mun, Afrika’da Somali’ye askeri kuvvet temin eden ülkelere ve AMISOM’u maddi olarak destekleyen uluslararası topluma teşekkür etti.
BM Genel Sekreteri Ban Ki-Mun, sözlerini şöyle tamamladı:
”Burada endişe verici olan durum, denizlerdeki korsanlık ve silahlı soygunlardır. Deklarasyon, uluslararası bir fon oluşturularak, yakalanan korsanların adalete teslim edilmesini sağlayacak bir çalışma önermektedir ve umutsuzluk zincirini kırmak istemekteyiz. İş dünyasının, sadece Somalili iş önderleri değil, bütün bu alandaki yapılacak telekomünikasyon, altyapı, ulaştırma, canlı hayvan yetiştirme, balık çiftlikleri, alternatif enerji gibi konulara yönelmelerini öneriyoruz. Tabii burada kararlı, uzun vadeli bir çalışma gerekmektedir uluslararası toplumda. Birleşmiş Milletler olarak uluslararası camia ile Somali halkına bu konularda yardımcı olmaya hazırız.”
Somali Cumhurbaşkanı Şeyh Şerif Ahmed, ”BM İstanbul Somali Konferansı”nın gerçekten çok özel bir konferans olduğunu belirterek, ”Buradan çok başarılı bir şekilde çıktık. Bu da Türkiye Cumhuriyeti’nin ve BM’nin gücünü göstermektedir. Konferans, Somali hükümetine ve halkına yeni bir ufuk açmaktadır” dedi.
”BM İstanbul Somali Konferansı” sonunda düzenlenen basın toplantısında konuşan Ahmed, konferansın düzenlenmesinde emeği geçen Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, BM Genel Sekreteri Ban Ki-Mun ve diğer ülke yetkililerine teşekkür etti.
Türk halkına ve hükümetine ev sahipliği için teşekkürlerini sunan Ahmed, ”Gerçekten çok özel bir konferans oldu ve buradan çok başarılı bir şekilde çıktık. Bu da Türkiye Cumhuriyeti’nin ve BM’nin gücünü göstermektedir. Konferans, Somali hükümetine ve halkına yeni bir ufuk açmaktadır” diye konuştu.
Krizi Somali halkının yaratmadığını ifade eden Ahmed, uluslararası toplumdan, Somali’deki tehlikeye dikkat çekilmesi ve tehlikenin sona erdirilmesi konusunda destek istedi.
Özellikle Türkiye’nin Somali halkıyla yakından ilgilendiğini, bunda iki ülke arasındaki tarihi ilişkilerin öneminin büyük olduğunu anlatan Ahmed, ”Türk hükümetinin girişimini övgüyle anmak istiyorum. Somali hükümeti, Türk hükümeti şu andaki durumu sona erdirmek için birlikte çalışacaktır” dedi.
Ahmed, bir gazetecinin, ”Konferans pratikte bir şeyler verdi mi?” sorusuna karşılık, Somali’ye verilen vaatler bulunduğunu, bunların pratiğe dönüşmesi gerektiğini belirterek, ”Bunlar uygulanmaya başladı, ancak istenildiği gibi değil. Uluslararası düzeyde uygulamaya geçeceği konusunda işaretler var, bu da bizi mutlu etmektedir” şeklinde konuştu.
-”SOMALİ’NİN UNUTULMASINA İZİN VERMEYECEĞİZ”-
Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu da bir gazetecinin, ”Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, talep gelmesi durumunda Türkiye’nin Somali güçlerine eğitim vereceğini belirtti. Az önce iki ülke arasında imzalanan ‘Askeri bilimsel, teknik eğitim işbirliği çerçeve anlaşması’nın böyle bir taleple ne kadar ilgisi var’?” sorusuna, şu yanıtı verdi:
”Sadece Türkiye olarak değil, masa etrafında toplanan bütün ülkeler, Somali’deki güvenlik güçlerinin takviye edilmesi konusunda prensip kararına vardık. Gerçekten bugünkü güvenlik şartlarının iyileştirilmesi dışarıdan destek olmadan zor görülüyor. Bu bakımdan biz gerekli güvenlik güçlerinin yetiştirilmesi bağlamında gerekli desteği vermeye hazır olduğumuzu her zaman söyledik. Böylece Somali’de istikrarın sağlanmasına katkıda bulunuruz. Çerçeve anlaşması da prensipte buna dönüktür. Ancak bunun teknik çalışmaları ayrıca yürütülecektir.”
Yabancı bir gazetecinin sorusunu Somali dilinde sorması ve sorunun simultane çevrilememesi salonda gülüşmelere neden oldu. Davutoğlu bunun üzerine, ”Kalbimizden Somali dilini konuşuyoruz” diye espri yaptı.
Davutoğlu, bir başka soru üzerine, bütün imkanlar kullanılarak Somali’ye yardım edileceğini yineleyerek, ”Güvenlik konusunun iyileştirilmesi çok önemli. O konuda çalışmaları sürdüreceğiz. Geçen sene yapılan donörler konferansında Türkiye 2 milyon dolar taahhütte bulunmuş bu sene için. Bunun yüzde 60′ı kullanıldı. Önümüzdeki dönemde sadece bununla yetinmeyeceğiz. Yarın yapılacak iş adamları toplantısında, iş adamlarımızı Somali’de iş imkanları oluşturmaya ve iş yapmaya teşvik edeceğiz. Güvenlik şartlarının iyileştiği yerde TİKA üzerinden Somali’de tarımın ve hayat şartlarının iyileştirilmesi konusunda kapsamlı projeler düşünüyoruz. Alana girmek ve çalışmak için güvenlik şartlarının iyileştirilmesi büyük önem taşıyor” diye konuştu.
Somali’ye siyasi desteklerini sürdüreceklerini belirten Davutoğlu, ”Her platformda Somali konusunun gündemde olması ve uluslararası toplumun bugün olduğu gibi Somali’ye dikkatlerini çekmesi için her fırsatı değerlendireceğiz. Somali’nin unutulmasına izin vermeyeceğiz. Somali halkının, bütün insanların hak ettiği güvenliğe, özgürlüğe ve refaha kavuşması için siyasi desteğimizi her zaman sürdürmeye devam edeceğiz. Ekonomik kalkınma projelerini de Afganistan’da yaptığımız gibi kapsamlı hale getirmeyi düşünüyoruz.”
Dışişleri Bakanı Davutoğlu, Türkiye’nin her zaman Somali halkının yanında olacağını ve Somali’deki güvenlik ve ekonomik durumun düzelmesi için katkıda bulunacağını tekrar taahhüt ettiklerini vurgulayarak, ”İnşallah Somali halkı, parlak bir geleceğe sahip olacaktır. Yeter ki birliğini muhafaza etsin ve iç gerilim, çatışmalara izin vermesin” diye konuştu.
